База рэпрасаваных у БССР і СССР
Лічбы, дынаміка, геаграфія
Агляд архіўнай базы дадзеных на 1 093 580 запісаў пра асобы, асуджаныя савецкімі органамі ў перыяд 1920–1960 гадоў. Справаздача аналізуе дынаміку, артыкулы Крымінальнага кодэкса, тыпы прысудаў, органы рэпрэсій і геаграфію.
Усяго запісаў
1 093 580
У базе дадзеных
Згадак 1920–1960
462 393
З вылучаным перыядам
ВМН (расстрэлы)
18 849
Вышэйшая мера пакарання
ІТЛ / лагеры
203 553
Папраўча-працоўныя лагеры
Крыніца: зводная архіўная база (1 093 580 запісаў). Падрыхтавана на падставе нармалізацыі тэкставых апісанняў справаў.
Дынаміка рэпрэсій па гадах
Колькасць згадак асобаў у справах па годзе вынясення прыгавору ці звязанай падзеі. Тры вылучаныя пікі: Вялікі тэрор, перыяд вайны і пасляваенны ўсплёск.
Вялікі тэрор · 1937–1938
Масавая аперацыя НКВД: пік 1937 г. — 18 308 згадак. Працавалі тройкі НКВД, дамінавала ст.72 і а/с (антысавецкая) агітацыя.
Другая сусветная вайна · 1941–1944
Прыгаворы ваенных трыбуналаў, артыкулы аб здрадзе Радзіме (63), нямецкай акупацыі і калабарацыі. Пік 1944 г. — 20 014.
Пасляваенны ўсплёск · 1945–1950
Самы вялікі пік — 1947 г. (128 500 запісаў): фільтрацыя, рэпатрыяцыя, артыкулы 63 і 72. У 1948–1950 г. — высылка і ссылкі.
Заўвага: значэнні адлюстроўваюць колькасць згадак гадоў у тэкстах справаў, не абсалютную колькасць асобаў, бо адна асоба магла мець некалькі справаў/прыгавораў.
Артыкулы Крымінальнага кодэкса
Топ-50 артыкулаў УК БССР і УК РСФСР паводле частаты згадак у справах. Кліку на артыкул — пераход да адфільтраванай базы дадзеных.
Артыкулы — расшыфроўка
- Ст. 72 · 1928–1960 ↓
- Антисоветская агитация и пропаганда
- УК БССР; соотв. ст. 58-10 УК РСФСР
- Ст. 63-1 · 1934–1953 ↓
- Измена Родине (шпионаж, бегство за границу)
- УК БССР; соотв. ст. 58-1а УК РСФСР
- Ст. 2 ↓
- Норма общей части / ссылка на постановление ЦИК
- Вероятно: закон 07.08.1932 «об охране соцсобственности»
- Ст. 1 ↓
- Норма общей части / ссылка на постановление ЦИК
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 107 · 1928–1960 ↓
- Хулиганство
- УК БССР, ст. 107
- Ст. 51 ↓
- Смягчение наказания ниже низшего предела
- Норма общей части УК БССР, не состав
- Ст. 4 ↓
- Норма общей части / ссылка на постановление ЦИК
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 6 ↓
- Аналогия закона (ответственность без прямой нормы)
- Норма общей части УК БССР 1928
- Ст. 63-2 · 1934–1953 ↓
- Измена Родине военнослужащим
- УК БССР; расстрел с конфискацией; соотв. ст. 58-1б УК РСФСР
- Ст. 68 · 1928–1960 ↓
- Шпионаж (передача государственной тайны)
- УК БССР; соотв. ст. 58-6 УК РСФСР
- Ст. 155 · 1928–1960 ↓
- Спекуляция (скупка и перепродажа с наживой)
- УК БССР, ст. 155; не менее 5 лет с конфискацией
- Ст. 58-1 · 1934–1960 ↓
- Измена Родине
- УК РСФСР, введена постановлением ЦИК 08.06.1934
- Ст. 120 · 1928–1960 ↓
- Нарушение паспортного режима
- УК БССР, ст. 120; въезд/выезд без паспорта — 1–3 года ИТЛ
- Ст. 39 · 1928–1960 ↓
- Высылка из БССР (для «социально опасных»)
- УК БССР, ст. 39; административно-карательная мера, 1–5 лет
- Ст. 3 ↓
- Норма общей части / ссылка на постановление ЦИК
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 65 · 1928–1960 ↓
- Сношения с иностранным государством в КР-целях
- УК БССР; соотв. ст. 58-3 УК РСФСР
- Ст. 24 ↓
- Норма общей части — подстрекатели и пособники
- Не самостоятельный состав; определение форм соучастия
- Ст. 240 · 1928–1960 ↓
- Кража личного (частного) имущества
- УК БССР, ст. 240
- Ст. 58-10 · 1927–1960 ↓
- Антисоветская агитация и пропаганда
- УК РСФСР; наиболее массовая «политическая» статья эпохи репрессий
- Ст. 64 · 1928–1960 ↓
- Вооружённое восстание / невозвращение из-за границы
- УК БССР; соотв. ст. 58-2 УК РСФСР
- Ст. 196-1 · 1928–1960 ↓
- Злоупотребление служебным положением
- УК БССР, ст. 196-1
- Ст. 170 · 1928–1960 ↓
- Самовольная отлучка и дезертирство военнослужащих
- УК БССР, ст. 170; от дисциплинарной до расстрела в военное время
- Ст. 22 ↓
- Норма общей части — покушение на преступление
- Применялась в сочетании со статьями особенной части
- Ст. 80 · 1928–1960 ↓
- Бандитизм (вооружённые банды, нападения)
- УК БССР, ст. 80; от 3 лет до расстрела
- Ст. 76 · 1928–1953 ↓
- Организационная контрреволюционная деятельность
- УК БССР; соотв. ст. 58-11 УК РСФСР
- Ст. 15 ↓
- Норма общей части — ответственность с 12 лет
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 241 · 1928–1960 ↓
- Кража государственного или кооперативного имущества
- УК БССР, ст. 241
- Ст. 5 ↓
- Норма общей части — категории преступлений
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 201 · 1928–1950-е ↓
- Нарушение коллективных договоров должностным лицом
- УК БССР, ст. 201
- Ст. 107Б · 1928–1960 ↓
- Квалифицированное хулиганство (рецидив, группа)
- УК БССР, ст. 107Б; до 5 лет
- Ст. 214 · 1928–1960 ↓
- Умышленное убийство
- УК БССР, ст. 214; до 10 лет лишения свободы
- Ст. 23 ↓
- Норма общей части — добровольный отказ
- Не самостоятельный состав; отказ исключает ответственность
- Ст. 74 · 1928–1953 ↓
- Служба царскому или белому режиму (КР-прошлое)
- УК БССР; соотв. ст. 58-13 УК РСФСР
- Ст. 40 · 1928–1960 ↓
- Запрет занимать должности (доп. наказание)
- УК БССР, ст. 40; 1–5 лет
- Ст. 17 ↓
- Норма общей части — исчисление срока давности
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 19 ↓
- Норма общей части — давность по КР-делам
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 28 ↓
- Норма общей части — классификация мер наказания
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 12 ↓
- Норма общей части — малозначительность деяния
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 20 ↓
- Норма общей части — давность исполнения приговора
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 21 ↓
- Норма общей части — погашение судимости
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 27 ↓
- Норма общей части — перечень мер (до расстрела)
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 25 ↓
- Норма общей части — назначение наказания соучастникам
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 10 ↓
- Норма общей части — необходимая оборона
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 11 ↓
- Норма общей части — крайняя необходимость
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 26 ↓
- Норма общей части — недонесение о преступлении
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 14 ↓
- Норма общей части — возрастной предел ответственности
- Дети до 12 лет не отвечают; 12–16 лет — по ст. 15
- Ст. 16 ↓
- Норма общей части — сроки давности
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 18 ↓
- Норма общей части — неприменение давности за КР-преступления
- Не самостоятельный состав преступления
- Ст. 141 · 1928–1950-е ↓
- Нарушение правил об отделении церкви от государства
- УК БССР, ст. 141
- Ст. 13 ↓
- Норма общей части — невменяемость
- Не самостоятельный состав преступления
Тыпы прысудаў
Размеркаванне ўсіх ідэнтыфікаваных тыпаў прысудаў. Дамінуюць пакаранні пазбаўленнем волі ў папраўча-працоўных лагерах.
Структура прысудаў
ВМН (вышэйшая мера пакарання) = расстрэл. ІТЛ = ісправіцельна-працоўны лагер. Рэабілітацыя ў большасці выпадкаў — пасмяротная, у 1989–1993 г.
Размеркаванне па рэгіёнах
Топ-12 абласцей БССР і прылеглых тэрыторый па колькасці згадак у справах. Уключае як гістарычныя адзінкі (Маладзечанская, Баранавіцкая), так і сучасныя.
Краіны паходжання / месца нараджэння
Колькасці прыблізныя (~), бо ў тэкстах сустракаюцца варыянты напісання (БССР, РБ, Беларусь). Падлічаныя ўсе варыянты разам.
Іншыя крыніцы для крос-спасылак
Знешнія архіўныя і генеалагічныя рэсурсы, на якія можна спасылацца для верыфікацыі або пашырэння інфармацыі пра асобу.
Мемарыял · база ахвяр НКВД
base.memo.ruАб'яднаная база звестак пра ахвяр палітычнага тэрору ў СССР, падрыхтаваная Міжнародным таварыствам «Мемарыял».
Жертвы политического террора в СССР
lists.memo.ruАб'яднаныя кнігі памяці з рэгіёнаў СССР: тысячы тамоў, прыкладна 3 млн імёнаў ахвяр.
База рэабілітацыі КДБ Беларусі
kgb.gov.byАфіцыйны рэсурс для запытаў на рэабілітацыю і доступ да архіўных справаў былога КДБ БССР.
Расстрэляная Беларусь · НАРБ
archives.gov.byНацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь — фонды НКВД БССР, ваенных трыбуналаў, ОГПУ.
Адкрыты спіс · ахвяры рэпрэсій СССР
ru.openlist.wikiНайбольш поўная база дадзеных ахвяр палітычных рэпрэсій у СССР (1917–1991). Заснавана на матэрыялах «Мемарыяла», дапаўняецца валанцёрамі і даследчыкамі. Больш за 3,3 млн запісаў.
База дадзеных
Поўная база: 462,393 запісаў перыяду 1920–1960. Пошук па прозвішчы, рэгіёне, тэксце справы; фільтр па тыпе прысуду. Па 100 запісаў на старонцы.
Загрузка дадзеных…
| Імя / Рэгіён | Справа | Прысуд | Крыніцы |
|---|
Запісы прыведзены ў арыгінальнай арфаграфіі.